Marcin Borowicz - charakterystyka
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W piątej klasie, za „delikatną podnietą” Zabielskiego, organizuje kółko przyjaciół, którzy spotykają się w niedzielę po nabożeństwie, aby studiować literaturę rosyjską. Książki, dostarczane młodzieży gimnazjalnej, kształtują w Marcinie niechęć i pogardę do własnej ojczyzny. Znajduje się on wówczas pod wpływem inspektora i przyjmuje postawę ugodową w stosunku do władz szkoły. W klasie szóstej należy do stronnictwa „literatów”, w którym odgrywa znaczącą rolę. To, jak dalece uległ rusyfikacji, poświadcza jego zachowanie podczas lekcji historii. Staje wówczas przeciw koledze i mówi, że nauczyciel dobrze robi, wprowadzając materiał nadobowiązkowy. Przyjmuje postawę obronną, by nie ponieść konsekwencji buntu Waleckiego.

Potrzebę samokształcenia i pogłębiania wiedzy rozbudza w Borowiczu lektura dzieła Buckle’a. Marcin staje się najbardziej zagorzałym bukle’istą, materialistą i specjalistą od ateizmu. Aby lepiej zrozumieć wykładane przez pisarza teorie, uczy się na pamięć całego kursu trygonometrii z klasy siódmej, kształci się w dziedzinie fizyki i anatomii. Zaczyna też cenić czas i własną pracę.

Wstrząsem emocjonalnym dla dorastającego Marcina jest lekcja języka polskiego, podczas której Bernard Zygier recytuje „Redutę Ordona”. Borowicz słucha kolegi ze wstrętem i złością, lecz z dziwnym bólem w piersiach. Nagle przypomina sobie opowieść Nogi o powstańcu i z trudem powstrzymuje płacz. Jego duszą targa żal, ma wrażenie, że serce chce mu się wydrzeć z piersi, a ciałem wstrząsa wewnętrzne łkanie. Dopiero po latach zaczyna rozumieć sens historii, opowiadanej mu przez strzelca, odkrywa, czym powinna być dla niego ojczyzna i że sam jest Polakiem.

Razem z przyjaciółmi organizuje tajne stowarzyszenie. Na spotkaniach zapoznają się z wielką poezją wygnańczą, historią rewolucji i upadku, prawdziwą historią czynów ludu. Uczy się dziejów Polski ze wzruszeniem, namiętnością i uniesieniem, ze „zdwojoną starannością”. Rolę kształcącą z życiu Marcina odgrywa poezja i literatura czasów Mickiewicza, przez którą przechodzi

„jak przez chłostę, jak między szeregami osób, które patrzą na niego ze wzgardą”.


Po przeczytaniu „Dziadów” nie jest w stanie z nikim rozmawiać, ucieka do lasu i samotnie przeżywa swoje wzruszenie. Polska literatura sprawia, że zaczyna dostrzegać swoje błędy, pracuje nad sobą. Dzięki niej ukształtował się raz na zawsze „w kształt niezmienny niby do białości rozpalone żelazo rzucone w zimną wodę”. Staje się odważny, zdecydowany, dojrzały emocjonalnie i świadomy dalszej drogi. Przeżył zmiany, jakie zachodzą w świadomości młodych ludzi, poddanych rygorowi rusyfikacji, a przede wszystkim czuje się Polakiem, on, który
„nie patrzył ani na rewolucję, ani na powstanie, ale przecież to nie racja, żebym nie miał prawa czuć ucisku, myśleć o nim i opierać mu się ze wszech sił moich”.


Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 


  Dowiedz się więcej
1  Główne wątki Syzyfowych prac
2  Szczegółowy plan wydarzeń
3  „Syzyfowe prace” jako powieść o dorastaniu



Komentarze
artykuł / utwór: Marcin Borowicz - charakterystyka







    Tagi:
    Marcin Borowicz - Państwo Borowiczowie - Opracowanie Syzyfowych prac Żeromskiego - Charakterystyka Marcina Borowicza -