Krytyka literacka o Syzyfowych pracach - klp.pl
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wacław Borowy w „Powieść o dorastaniu. (Żeromskiego Syzyfowe prace)”: „Syzyfowe prace – to nie tylko, jak określano „powieść o dorastaniu”, szkole i młodzieży, lecz synteza ideologiczno-artystyczna całej wczesnej twórczości Żeromskiego. Najszczegółowiej, w najbogatszej ilości epizodów, przedstawił pisarz życie młodzieży, ale – choćby tylko w skrótowej relacji – dotknął wszystkich tematów, poruszanych w poprzednich utworach.

Powieść nie rejestruje mechanicznie dawnych motywów. Nawet powtarzając je ukazuje ich nowe aspekty. W ten sposób osiąga wysoką wartość poznawczą. Można to prześledzić na przykładzie stosunku Żeromskiego do pozytywizmu i do sprawy chłopskiej. (…) Syzyfowe prace są przykładem stwierdzającym (zgodnie na ogół z rzeczywistością) historycznie postępową funkcję materialistycznej myśli mieszczańskiej w walce z fideistycznymi tradycjami (przykłady z życia młodzieży klerykowskiej). W losach Paluszkiewicza i Radka ukazał Żeromski coś więcej: jak tradycje pozytywistycznego postępu poczynają pełnić nową funkcję społeczną. Paluszkiewicz przypomina „darwinistkę” Stasię z Siłaczki. Jego los, podobnie jak los Bozowskiej, ukazuje klęskę szczerych pozytywistycznych entuzjastów „pracy u podstaw” w społeczeństwie kapitalistycznym. Paluszkiewicz reprezentuje materialistyczne, wolnomyślicielskie tradycje myśli mieszczańskiej.

(…) Obrazy życia biedoty wiejskiej wróciły na karty Syzyfowych prac jedynie w skrótowej relacji. Ale i one zyskały nowy aspekt, bo zjawiły się w ramach konstrukcji artystycznej, reprezentującej zarazem życie dworu i życie bogatego chłopa. W ten sposób, mimo fragmentaryczności, ukazana została wyraziście niedola i beznadziejność położenia małorolnych i bezrolnych chłopów w istniejącym porządku społecznym. W tej konstrukcji artystycznej i epizod z ubogim chłopem-żydem Lejbą Koniecpolskim (który – jak świadczy o tym list Żeromskiego do Oktawii Rodkiewiczowej jeszcze z roku 1892 – utrwalił się w pamięci pisarza w czasach młodzieńczych obserwacji ubogiej wsi kieleckiej: „Widzę go do dziś bosego… jak biega po kamienistej roli, wlokąc bronę…”) staje się nie naturalistycznym opisem, lecz cząstką realistycznego obrazu niedoli małorolnej wsi w Królestwie.”

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Syzyfowe prace - streszczenie
2  Znaczenie tytułu powieści Syzyfowe prace
3  Szczegółowy plan wydarzeń



Komentarze
artykuł / utwór: Krytyka literacka o Syzyfowych pracach







    Tagi: